MONTE DO FACHO, en Donón

    O Facho de Donón é un importante xacemento galaico-romano, que nos aporta

valiosa información sobre a fase final da cultura castrexa, xa que ademáis neste lugar

atópase tamén un santuario, datado en tempos prerromanos.

    O culto, que xorde antes da época castrexa, perdurará ata o século IV d.C.,

según a datación de varias aras atopadas na parte superior do xacemento, onde

houbo gran concentración de achádegos de este tipo.

 

    A información sobre este xacemento remóntase a varios achádegos casuais

durante o século XX. Xa na década dos 70 comézase a estudiar con máis seriedade

este lugar, e durante os primeiros anos da década dos 2000 faránse algunhas

intervencións sistemáticas que sacan á luz varias estruturas circulares, parapetos e

muros divisorios, ademáis de numeroso material cerámico e aras.

    
    Durante o ano 2018 a Deputación de Pontevedra leva a cabo unha excavación e

tamén fase de restauración, nun espazo aproximado de 1300 metros cuadrados. Nesa

fase restáuranse tamén estruturas descubertas anteriormente, ademáis dun tramo de

muralla recentemente descuberto.

    A propia presidenta do ente provincial sinalou "Ata o momento, o balance é

espectacular". Indicou asemade que recuperáronse preto de 2000 pezas, e tamén

catro moedas romanas, datadas no século IV d.C.

    “O obxectivo é crear unha área arqueolóxica homoxénea e restaurada para o

seu aproveitamento turístico […] e completar ademáis os datos científicos existentes

sobre o xacemento. De este xeito preténdese contribuir á dinamización da zona,

recuperando un novo espazo de gran valor patrimonial, cultural e tradicional como é

o Facho de Donón”.